مرخصی زایمان
مرخصی زایمان: مرخصی زایمان، دورهای قانونی است که به بانوان شاغل تحت پوشش بیمه اجباری تامین اجتماعی اعطا میشود تا در طول دوران بارداری و پس از زایمان، به استراحت و مراقبت از سلامت خود و فرزندشان بپردازند.
مرخصی زایمان در قانون کار
مطابق با ماده ۷۶ قانون کار و ماده ۶۷ قانون تامین اجتماعی، این مرخصی شامل پرداخت غرامت دستمزد ایام بارداری و حفظ سوابق بیمه است. در مقایسه با مرخصی استعلاجی، مرخصی زایمان با هدف حمایت از مادران در نظر گرفته شده و مزایای مالی و شغلی ویژهای برای آنها به همراه دارد.
مرخصی زایمان جزء سوابق کاری فرد محسوب میشود و در این مدت، همهٔ حقوق و مزایای مادر از جمله عیدی، سنوات و سایر مزایا باید به طور کامل پرداخت شود.
همچنین، قرارداد کار در طول مرخصی زایمان به حالت تعلیق در میآید. به این معنا که پس از پایان دوره مرخصی، سازمان موظف است، کارمند را به جایگاه شغلی قبلی خود بازگرداند. اغلب سازمانها و مجموعههای اقتصادی از این قانون پیروی میکنند و در عمل مشکلی برای اجرای آن وجود ندارد. با این حال، اگر سازمانی در طول این مرخصی اقدام به اخراج کارمند یا عدم پذیرش مجدد او کند، فرد میتواند با ارائه مدارک لازم، شکایت خود را به اداره کار اعلام کند.
مدت زمان مرخصی زایمان چقدر است؟
مدت زمان مرخصی زایمان برای زنان باردار، مطابق قانون کار، ۹ ماه تعیین شده است که از این ۹ ماه، حداقل سه ماه باید بعد از زایمان باشد.
در صورتی که نوزاد دوقلو یا چندقلو باشد، مدت این مرخصی به ۱۲ ماه افزایش پیدا میکند که مادر فرصت بیشتری برای مراقبت از فرزندان خود داشته باشد.
شرایط استحقاق مرخصی زایمان چیست؟
برای استفاده از مرخصی زایمان و دریافت حقوق از سازمان تامین اجتماعی، زنان باردار باید شرایط زیر را رعایت کنند:
- پرداخت حداقل ۶۰ روز حق بیمه در یک سال قبل از زایمان.
- عدم اشتغال در طول مرخصی و عدم دریافت حقوق از محل کار.
- مشغول به کار بودن یا استفاده از مرخصی استحقاقی در زمان اعلام بارداری.
- عدم ترک کار یا اخراج در زمان اعلام درخواست مرخصی.
نحوه محاسبه حقوق مرخصی زایمان
مطابق با ماده ۵۹ قانون تأمین اجتماعی، زنان شاغل که در یک سال قبل از زایمان خود حداقل ۶۰ روز حق بیمه پرداخت کرده باشند، میتوانند در طول مرخصی بارداری خود، مبلغی معادل ۲/۳ حقوق ماهیانه خود را به عنوان کمکهزینهٔ بارداری از تامین اجتماعی دریافت کنند.
میزان حقوق مرخصی زایمان طبق فرمول زیر محاسبه میشود:
=== مبلغ قابل پرداخت = تعداد روزهای استراحت × (۳ / ۲) × متوسط دستمزد روزانه در ۹۰ روز قبل از استراحت ===
برای محاسبه دقیقتر میزان این حقوق، ابتدا باید متوسط دستمزد روزانه در سه ماه آخر کار محاسبه شود. این دستمزد شامل حقوق پایه، حق مسکن، حق اولاد و سایر مزایای ماهیانه است. سپس دو سوم از این مقدار به عنوان مبلغ قابل پرداخت به فرد در ایام مرخصی تعیین میشود.