فوق العاده نوبت کاری
در مشاغل نوبتی که کارکنان در شیفتهای مختلف (صبح، عصر و شب) کار میکنند، محاسبه فوقالعاده نوبتکاری برای جبران ساعات کاری در شرایط ویژه و غیرمعمول انجام میشود. این مزایا معمولاً به دلیل سختیهای ناشی از تغییر ساعات کاری، اختلال در برنامهریزی زندگی شخصی و نیاز به حضور در زمانهای غیرمعمول تعیین میشود.
فوق العاده نوبت کاری در قانون کار
ماده ۵۶ قانون کار به طور صریح اشاره دارد که به کارگران مشاغل نوبتی باید مبلغی تحت عنوان فوقالعاده نوبتکاری پرداخت شود. این فوقالعاده بهطور کلی برای کارگرانی که در شیفتهای شبانه یا شیفتهای متغیر کار میکنند، به عنوان جبران سختی کار در نظر گرفته میشود.
بر اساس قانون کار در شبانه روز ۳ شیفت کاری وجود دارد. در این قانون اشاره شده که ۲۴ ساعت شبانه روز به ۳ بازه زمانی ۸ ساعته تقسیم شده که شامل شیفت صبح، شیفت عصر و شیفت شب میشود. هر کدام از این بازههای زمانی حقوق و مزایای مشخص و متفاوتی با کارمندان عادی دارند.
| نوبت کار | درصد فوق العاده نوبت کاری |
|---|---|
| صبح و عصر | ۱۰% |
| صبح و عصر و شب | ۱۵% |
| صبح و شب یا عصر و شب | ۲۲.۵% |
به طور کلی انواع نوبت کاری در قانون کار به شرح زیر هستند.
۱- نوبت کاری صبح و عصر
اولین نوع از انواع نوبت کار، به کسانی اختصاص دارد که علاوه بر شیفت صبح به طور مشخص و ثابت در شیفت عصر نیز فعالیت میکنند. برای این که این نوع را بهتر متوجه شوید، چند مثال از آن را بیان خواهیم کرد.
کارگر یا کارمندی که یک هفته در نوبتکاری صبح و یک هفته در نوبت کاری عصر به کار مشغول باشد و این چرخه تکرار شود. کارگری که ۷ روز در نوبت کاری صبح و ۵ روز در نوبت کاری عصر به کار مشغول باشد و این چرخه تکرار شود. برای این که با آموزش حقوق و دستمزد در حسابداری بیشتر آشنا شوید، تنها لازم است که روی لینک آن کلیک کنید. باید بدانید که کارگران یا کارمندانی که به این نوع کار مشغول هستند ۱۰ درصد دستمزد بیشتر نسبت به کارگران عادی دریافت خواهند کرد.
۲- نوبت کاری صبح و شب
نوع دیگر نوبت کار، نوبتکاری صبح و شب است. در این نوع، کارگران در دو نوبت صبح و شب به صورت دوره ای و چرخشی به کار مشغول میشوند. به عنوان مثال کارگری را که ۱۰ روز در شیفت صبح و ۱۰ روز بعدی را در شیفت شب مشغول به کار است و این چرخه تکرار میشود، باید کارگری در نوبت کاری صبح و شب محسوب کرد.
با توجه به این که فشاری که در شب به افراد وارد میشود، بیشتر است، در قانون آورده شده که به این افراد ۲۲.۵ درصد حقوق و مزایای بیشتری تعلق میگیرد. برای محاسبه دستمزد این افراد میتوانید از سیستم حقوق و دستمزد استفاده کنید.
۳- نوبت کاری عصر و شب
سومین نوع از انواع نوبت کار به فعالیت در عصر و شب اختصاص دارد. در این نوع از انواع نوبت کار، کارمند برای یک دوره مثلاً ۷ روز در نوبت عصر مشغول به فعالیت میشود و یک دوره ۷ روزه را در شیفت شب فعالیت خواهد کرد. در این نوع نوبت کار با توجه به سختی و مشقتی که فرد متحمل میشود، اشاره شده که به او ۲۲.۵ درصد حقوق و مزایای بیشتری تعلق خواهد گرفت.
۴- نوبت کاری صبح، عصر و شب
چهارمین و آخرین نوع از انواع نوبت کاری به کارگران صبح، ظهر و شب اختصاص دارد. در این نمونه، کارگران در شیفتهای نوبتی و تکراری در شیفتهای صبح، عصر و شب به کار مشغول هستند. به عنوان مثال کارگری که ۱۰ روز در شیفت کاری صبح، ۱۰ روز در شیفت کاری عصر و ۱۰ روز در شیفت کاری شب فعالیت کند، در این دسته قرار میگیرد.
با توجه به این که دو سوم زمان فعالیت این افراد در شیفت صبح و عصر است، سختی کمتری از دو دسته قبل متحمل میشوند و به همین دلیل میزان دستمزد و حقوق آنها از دو دسته قبلی اندکی کمتر است. در قانون کار به این نکته اشاره شده و برای آنها ۱۵ درصد دستمزد و مزایای بیشتری نسبت به کارگران عادی در نظر گرفته شده است.
محاسبه نوبت کاری
نحوه محاسبه فوق العاده نوبت کاری صبح و عصر
برای شیفتهای صبح و عصر معمولاً درصدی از حقوق پایه به عنوان فوقالعاده نوبتکاری در نظر گرفته میشود. به طور کلی، این شیفتها به عنوان شیفتهای معمولی در نظر گرفته میشوند، بنابراین درصد فوقالعاده نوبتکاری برای آنها کمتر از شیفت شب است. شیفت صبح و عصر معمولاً درصد کمتری از حقوق پایه برای فوقالعاده نوبتکاری در نظر میگیرد. نرخ نوبتکاری در نوبت صبح و عصر ۱۰% از حقوق پایه است.
=== فرمول محاسبه نوبت کاری در صبح و عصر: ساعات کارکرد ماهانه * ۱۱۰% * (۲۲۰ ساعت / حقوق پایه) ===
نحوه محاسبه فوق العاده نوبت کاری صبح و عصر و شب
در صورتی که کارگر در شیفت صبح و عصر و شب مشغول به فعالیت باشد، درصد فوقالعاده نوبتکاری آن معمولاً بیشتر از شیفتهای صبح و عصر خواهد بود، زیرا شیفت شب معمولاً با شرایط سختتری همراه است و تأثیرات منفی بیشتری بر روی سلامت و زندگی شخصی کارگران دارد.
نحوه محاسبه فوقالعاده نوبتکاری برای شیفتهای صبح، عصر و شب با نرخ ۱۵ درصد به این صورت است که این مبلغ به عنوان یک درصد از حقوق پایه کارگر محاسبه میشود.
=== فرمول محاسبه نوبت کاری صبح و عصر و شب: ساعات کارکرد ماهانه * ۱۱۵% * (۲۲۰ ساعت / حقوق پایه) ===
نحوه محاسبه فوق العاده نوبت کاری صبح و شب یا عصر و شب نحوه محاسبه فوقالعاده نوبتکاری برای شیفتهای صبح و شب یا عصر و شب با نرخ ۲۲.۵ درصد به این صورت است که این مبلغ به عنوان یک درصد از حقوق پایه کارگر محاسبه میشود. برای محاسبه فوقالعاده نوبتکاری در شیفتهای صبح و شب یا عصر و شب با نرخ ۲۲.۵ درصد، باید از فرمول زیر استفاده کنیم:
فرمول محاسبه نوبت کاری در صبح و شب یا عصر و شب:
ساعات کارکرد ماهانه * ۱۲۲.۵% * (۲۲۰ ساعت / حقوق پایه